To takie proste!
Przedszkole Nr 14
Strona głowna  /  Kącik logopedyczny
Kącik logopedyczny

Drodzy Rodzice!

W zakładce kącik logopedyczny będziemy zamieszczać informcje od Pani logopedy.

 

 

Trochę o lęku przed mówieniem u dzieci.

 

 

 

Mutym bo tak właśnie nazywany jest w literaturze fachowej silny lęk przed mówieniem. Bardzo często jest on wybiórczy i dotyczy wybranych miejsc lub sytuacji.

 

 

O dzieciach, które nie mówią, przeważnie myślimy, że są nieśmiałe lub ciche z natury. Zakładamy, że mają niskie potrzeby społeczne lub nie lubią głośnych, grupowych zabaw. Jednak w przypadku mutyzmu jest inaczej. Dzieci dotknięte tym zaburzeniem nie są samotnikami. Chcą być lubiane i mieć przyjaciół. Pragną mówić, ale lęk uniemożliwia im rozmowę.

 

To zaburzenie lękowe ujawnia się najczęściej między 2. a 5. rokiem życia. Objawem jest niemożność mówienia w wybranych sytuacjach, miejscach, w których jest to oczekiwane, np. w szkole, przedszkolu. Ten brak mówienia nie wynika z braku znajomości języka, zaburzeń komunikacji, np. jąkania, ani też z całościowego zaburzenia rozwoju np. jak autyzm. Charakterystyczne dla mutyzmu wybiórczego jest to, że dziecko dotknięte tym zaburzeniem nie ma problemów z mówieniem w domu. Rodzice naszych pacjentów bardzo często twierdzą, że mają wrażenie, jakby ich pociechy miały dwie twarze. Wśród bliskich są rozmowne, pogodne, natomiast wśród rówieśników i w kontakcie z nauczycielami stają się zupełnie wycofane, zamknięte w sobie, milczące.

Dzieci z mutyzmem to nie dzieci nieśmiałe, wycofane lecz dzieci, które przejawiają lęk w wybranych sytuacjach.

Mutyzm może mieć różne nasilenie. Kiedy rodzic lub wychowawca widzi, że objawy są mocno nasilone to oczywiście musimy skontaktować się ze specjalistą. Terapię dobiera się indywidualnie do dziecka i angażuje się w nią otoczenie.

Jeśli jednak widzimy, że objawy są mało nasilone a dziecko dobrze funkcjonuje w środowisku rówieśników możemy mu pomóc stosują pewne zasady, wskazówki. Rodzice powinni pamiętać wówczas o pewnych zachowaniach wobec dziecka tak żeby nie potęgować lęku przed mówieniem.

 

 

Co powinni robić rodzice?

 

  • pozwolić dziecku czuć, że jest dla nich ważne, nie powinni mówić o jego problemach przy nim, muszą dać mu możliwość wyboru, np. Przy zakupach: smak lodów, kolor bluzki lub spodni,

 

  • uczyć przekonania o własnej wartości i godności, akceptować wszystkie jego emocje- również te negatywne, dziecku może się coś nie podobać, ono ma prawo czegoś nie lubić,

 

  • nie zmuszać dziecka do mówienia w danej chwili, np. no powiedz dzień dobry, dziękuję
  • nie wyręczać, a więc nie mówić za dziecko,

 

  • nie oceniać ciągle,

 

  • nie porównywać z lepszymi i bardziej sprawnymi rówieśnikami,

 

  • na co dzień nieco obniżyć wymagania, aby dziecko z mogło im sprostać, unikać perfekcjonizmu
  • przestać bacznie obserwować dziecko, nie zadawać pytań dotyczących niemówienia, pozwolić na aktywność werbalną wszędzie, gdzie tylko będzie chciało rozmawiać czy monologować, słuchać, przytakiwać (np. W samochodzie, na spacerze, w sklepie itd.)

 

  • w domu trzeba pozwolić dziecku na opowiadanie o swoich przeżyciach

 

  • muszą być wytrwali, cierpliwi, a gdy dziecko zacznie mówić w miejscach poza strefą bezpieczną, powinni to przyjąć w sposób naturalny, bez większego entuzjazmu;

 

  • w domu, w szkole, w gabinecie powinno być po prostu wesoło, śmiesznie, aby skutecznie zmniejszyć napięcie, lęk.

 

Jeśli dziecko posiada lęki należy po prostu obniżyć wymagania wobec niego i stworzyć atmosferę serdeczności i akceptacji. Należy omówić ten problem z pracownikami placówki do której uczęszcza dziecko, wypracować

 

jakiś model postępowania. Stwarzać poczucie bezpieczeństwa. Zwracać baczną uwagę na treści oglądane przez dziecko.

 

Tak jak w przypadku innych zaburzeń mowy ważne jest wczesne zauważenie problemu i wcześnie podjęte środki zaradcze.

 

 

Rozwojowa niepłynność mówienia – co z nią robić ?

 

Każdy człowiek czasami wypowiada się niepłynnie, co zależne jest najczęściej od sytuacji, np. gdy jest zmęczony lub zdenerwowany. Jeśli jednak niepłynność znacznie się nasila, uporczywie nawraca, automatyzuje, zaczyna być uświadomiona i spastyczna, wpływa na psychikę mówcy, to staje się patologiczna.

 

W rozwoju dziecka, w okresie kształtowania się mowy można zaobserwować pewne specyficzne trudności związane z opanowaniem przez nie systemu językowego. Jednym z takich zjawisk jest niepłynność w mówieniu.

 

Symptomy rozwojowej niepłynności mówienia:

 

•Powtarzanie sylab np. da-da-daj mi lalę; ma-ma-ma-mo

 

•Powtarzanie głosek np. a-a-a; y-y-y

 

•Powtarzanie wyrazów np. daj daj mi lalę

 

•Przeciąganie głosek np. mmmam lalę

 

•Pauzy – wyraźnie przerwy miedzy wyrazami

 

•Blokowanie wyrazów np. d…daj mi lalę

 

•Wtrącenia np. eee daj mi no lalę

 

 

 

Zdarza się, że rodzice nie wiedzą, jak należy postępować. Czują wówczas niepokój. Obawiają się, że niepłynność w mowie dziecka utrwali się i będzie przeszkodą w jego rozwoju. Warto wiedzieć, że dziecko w wieku przedszkolnym jest nieświadome występującej w jego wypowiedzi niepłynności. Niektórzy rodzice zauważając niepłynność w mowie dziecka

 

popełniają błędy np. proszą żeby dziecko mówiło wolniej lub żeby powtórzyło słowo jeszcze raz. Taka sytuacja wpływa niekorzystnie na funkcjonowanie malucha. Zaczyna ono bać się mówienia, powstaje lęk przed wypowiadaniem się. Niewłaściwa reakcja otoczenia może utrwalić niepłynność w mówieniu dziecka.

 

 

 

W odniesieniu do rozwoju mowy w fizjologiczna niepłynność mówienia może pojawić się u dzieci w wieku od około 2. do 5. roku życia. Określenie fizjologiczna oznacza, że mieści się w granicach prawidłowego rozwoju, jest naturalna, definiuje pewne przejściowe zaburzenia mowy dziecka. Zaburzenia te mogą się ujawniać lub nasilać w określonych okolicznościach, np. przy zdenerwowaniu, zmęczeniu czy też rozmowie z obcymi osobami. Czasami zaburzenia te towarzyszą dziecku stale i w jednakowym stopniu przez pewien okres. Główną przyczynę fizjologicznej niepłynności mowy stanowi różnica pomiędzy bogactwem i różnorodnością doznań dziecka a możliwościami ich wypowiedzenia. Nie jest to związane ze zbyt małym zasobem słów dziecka. Dzieci porozumiewające się za pomocą pojedynczych wyrazów nie wykazują niepłynności. Takie zjawisko jest widoczne u dzieci wypowiadających się w sposób bardziej skomplikowany, budujących zdania, usiłujących zbudować dłuższą wypowiedź. Dziecko pragnie szczegółowo i dokładnie odtworzyć to, co widziało, przeżyło, jednak pewne czynniki przeszkadzają mu w tym. Są to: wysoki poziom emocji – powoduje zaburzenie oddychania, skrócenie oddechu; niski poziom zautomatyzowania procesu przełożenia myśli na słowa; nieutrwalone wzorce zdaniowe – powodują, że wypowiedź jest poszarpana, pełna wykrzykników, zdań

 

niedokończonych, oderwanych; pośpiech – spowodowany pragnieniem szybkiego podzielenia się z najbliższymi swoimi myślami wzmaga napięcie uczuciowe i utrudnia sprawne mówienie; niska sprawność narządów oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych – nie pozwala na płynne wypowiadanie wyrazów i zdań.

 

Rozwojowa niepłynność mówienia jest jednostką fizjologiczną, nie mamy jednak pewności, że nie utrwali się w późniejszym czasie. Zdarza się, że przechodzi w późniejszym czasie w jąkanie. Pewne postępowanie otoczenia może nasilać objawy są to między innymi:

 

poprawianie dziecka

 

przerywanie jego wypowiedzi

 

nakłanianie do powtórzenia wypowiedzi

 

radzenie dziecku: „mów powoli", „nie jąkaj się", „zastanów się, co powiesz", „weź głęboki oddech", „nie denerwuj się"

 

Jasnym jest, że lęk rodzica w sytuacji jąkania dziecka jest uzasadniony. Jeśli jest on zaniepokojony lub objawy nasilają się, dochodzą reakcje nerwowe, tiki należy skontaktować się ze specjalistą. Takim specjalistą jest logopeda ze specjalnością z balbutologopedii. Jeśli dziecko wykazuje objawy jąkania należy się z nim skonsultować. Zawsze jeśli niepłynność utrzymuje się dłuższy czas lub nasila się należy szukać pomocy.

 

Jak postępować w przypadku zauważenia u dziecka objawów rozwojowej niepłynności mówienia?

 

Porady dla rodzica dziecka z niepłynnością mowy

 

1.Nie zwracaj zbyt dużej uwagi na to, że dziecko wysławia się niepłynnie oraz nie mów przy nim o jąkaniu.

  1. Zachowaj spokój i cierpliwość. Słuchaj, o czym dziecko chce ci powiedzieć a nie jak mówi.

 

  1. Rozmawiając z dzieckiem zwolnij tempo mowy, używaj prostych, krótkich zdań, przedłużaj samogłoski, np.: „Cooo dlaaa mnieee naaaryyysooowaaałeeeś?", sylabizuj, mów szeptem lub śpiewaj.

 

  1. Nie zmuszaj dziecka do rozmowy lub prezentowania swoich umiejętności na forum „publicznym" (w większym gronie rodzinnym, znajomych lub rówieśników).
  2. Ureguluj zegar biologiczny dziecka – stałe pory posiłków, odpoczynków, określony, stały rytm dnia. Wyeliminuj, w miarę możliwości, pośpiech i nieoczekiwane zmiany planów.
  3. Zapewnij dziecku 12 – sto godzinny sen, a w dzień ruch na świeżym powietrzu.
  4. Spróbuj zapewnić dziecku udział w zajęciach muzycznych lub rytmicznych.
  5. Całkowicie wyeliminuj lub ogranicz TV i gry komputerowe. Chroń przed filmami, bajkami i opowiadaniami wyzwalającymi grozę i napięcie.

 

  1. Porozmawiaj z wychowawcą dziecka poproś, żeby otoczył dziecko szczególną opieką. Ograniczył do minimum sytuacje gdy dziecka musi wypowiadać się na forum.
  2. Zachęcaj dziecko do zabaw oddechowych (dmuchanie w kłębuszki waty, papierowe kulki, wiatraczki, świeczki, balony, bańki mydlane, pianę w wannie podczas kąpieli, itp.) oraz do gry na instrumentach (organkach, harmonijce, trąbce, flecie).

 

  1. Wykorzystuj muzykę relaksacyjną, dostosowaną do upodobań dziecka.

 

  1. Izoluj dziecko od spięć i konfliktów, dbaj o dobry klimat w domu.

 

 

  1. Tańczcie i śpiewajcie.

 

 

Niepłynność mówienia i jąkanie jest bardzo trudnym tematem, wokół niego narosło wiele mitów. Naukowcy nie są zgodni co do przyczyn jąkania. Nie ma też jednej uniwersalnej terapii. Kiedy niepłynność przechodzi w jąkanie pacjent często musi korzystać z pomocy wielu specjalistów. Warto zatem zastosować rady wspomagające dziecko. Kontrolować tempo swojej mowy oraz nie narażać dziecka na lęki i stres. W wypadku nasilenia się rozwojowej niepłynności mówienia szukać pomocy.

 

 

Mowa zaczyna się w głowie – o stymulacji lewej półkuli słów kilka.

 

Logopeda kojarzy się większości ludzi z Panią od ćwiczeń języka. Owszem w wielu przypadkach jak już wcześnie pisałam jest to potrzebne, jednak najczęściej, kiedy dziecko ma opóźniony rozwój mowy stosujemy ćwiczenia lewopółkulowe. Dlaczego lewopółkulowe?

Jak wiadomo nasz mózg składa się z dwóch półkul. One ściśle ze sobą współpracują, ale jedna, ta lewa ma większy związek z mową. Za co odpowiada?

Dzięki lewej półkuli mózgu możesz:

  • mówić i rozumieć, to, co inni do ciebie mówią
  • myśleć logicznie
  • analizować różne sprawy
  • wykonywać obliczenia matematyczne
  • rozpoznawać przedmioty za pomocą dotyku

 

Lewa półkula

  • Analizuje bodźce krok po kroku, sekwencyjnie.
  • Zauważa szczegóły: znaki diakrytyczne w literach, kropki, kreski, odróżnia litery podobne do siebie.
  • Odpowiada za myślenie logiczne i analityczne.
  • Odbiera i przetwarza czas i pojęcia z nim związane.
  • Odpowiada za umiejętność cichego czytania.
  • Rozpoznaje rymy.
  • Odbiera, analizuje i przetwarza dźwięki mowy.

 

Ostatnie badania donoszą, że dzieci używające często smartfonów, oglądające telewizję stymulują prawą półkulę.

Stymulacja lewej jest ważna dla rozwoju mowy. Jak możemy stymulować lewą półkulę?

 

POPRZEZ SEKWENCJE to uporządkowany, powtarzający się według określonej zasady ciąg znaków, symboli, zdarzeń, czynności i tak dalej. Sekwencje możemy naśladować. Do tego posłużą nam dowolne przedmioty mogą to być kolorowe zakrętki po napojach. Zabawa polega na tym, że rodzic układa pewien ciąg a dziecko naśladuje go. Możemy zastosować kontynuowanie sekwencji tak jak popularny szlaczek. Można sekwencje zrobić w ten sposób, że pokazujemy dziecku ciąg pewnych, powtarzających się przedmiotów, w których jednego brakuje. Zadaniem dziecka jest uzupełnić wzór. Poniżej jeden z przykładów do wykorzystania.

Możemy wykorzystać dowolne dostępne w domu przedmioty np. patyczki do uszu.

Można wykorzystać wiele różnych przedmiotów i na przykład poprosić dziecko, aby znalazło błąd który popełniliśmy tworząc sekwencje.

Ważnym zadaniem dla stymulacji lewej półkuli jest też:

  • znajdowanie różnić na obrazkach,
  • wyszukiwanie szczegółów na ilustracjach,
  • kolorowanie według kodu,
  • eliminacji obrazka niepasującego do pozostałych
  • łączenia w pary identycznych obrazków (identyfikacja)

 

Jedną z zabaw, którą dzieci uwielbiają jest układanie lub odwzorowywanie obrazków z patyczków. Można do tego wykorzystać zwykłe patyczki do liczenia lub kolorowe patyczki do lodów albo po prostu zapałki.

Materiały są dostępne na wielu stronach internetowych często pojawiają się one w podręcznikach dzieci.

Chciałam tylko zwrócić uwagę na ich ważność w kontekście rozwoju mowy a potem pisania i czytania.

Pamiętajmy więc stymulacja lewej półkuli jest bardzo istotna dla rozwoju mowy i umiejętności szkolnych. Warto czasem pobawić się z dzieckiem. U starszych dzieci można wykorzystać litery i cyfry . Będziemy wówczas ćwiczyć kilka umiejętności.

Zachęcam Państwa do stymulacji lewej półkuli mózgu za pomocą tych i innych ćwiczeń.

Miłej zabawy

 

 

 

 

 

 

Stare i nowe zabawy słuchowe.

Dziś proponuję kilka zabaw z dzieckiem, które przyczynią się do udoskonalenia percepcji słuchowej. Jest ona bardzo istotna dla mowy, wymowy oraz umiejętności czytania i pisania.

Do prawidłowego rozwoju mowy nie wystarczy prawidłowy słuch fizyczny. Potrzebna jest również umiejętność różnicowania dźwięków, prawidłowy słych fonemowy, pamięć słuchowa i szereg innych umiejętności.

 

Rozwój percepcji słuchowej do wieku przedszkolnego.

Rozwój funkcji słuchowych jest warunkowany przez dojrzewanie narządu słuchu i odpowiednią stymulację dźwiękową. Za najbardziej podstawową uważa się percepcję dźwięków otoczenia. Dziecko poznaje świat dzięki jego wizualnym, dotykowym, ale i akustycznym cechom. Uczy się także wykorzystywać dźwięki do komunikacji z otoczeniem.

W ciągu pierwszego roku życia dziecko uczy się kojarzenia dźwięku z określonym przedmiotem, manipulowania przedmiotami w celu uzyskania efektów dźwiękowych. Zaczyna już powtarzać sylaby i proste słowa.

Działania malucha w drugim roku życia dostarczają nowych, znacznie zróżnicowanych doznań dźwiękowych. Coraz większe znaczenie mają te, które są wywoływane przez nie samo: okrzyki, pierwsze słowa, odgłos własnych kroków na schodach czy zabawa instrumentami muzycznymi.

Trzylatek udoskonala identyfikowanie nowych słów, rozumienie wypowiedzi, tworzy własne wypowiedzi w oparciu o te, które usłyszał.

Powtarza i wzoruje się na mowie najbliższych.

Przedszkolak ma przed sobą nowe wyzwania, takie jak słuchanie i rozumienie poleceń skierowanych do grupy, słuchanie tekstów, uczenie się wierszy i piosenek. W tym okresie szczególnie istotny jest rozwój słuchu fonemowego, czyli zdolności różnicowania dźwięków mowy.

 

Propozycje zabaw dla przedszkolaka doskonalące percepcję słuchową.

1.Odtwarzanie struktur dźwiękowych.

Polega na naśladowaniu rytmu podanego przez dorosłego. Mogą to być klaśnięcia lub tupnięcia, można wykorzystać zabawki np. bębenek.

2. Powtarzanie wyrazów podanych przez rodzica najpierw dwa trzy wyrazy, potem coraz więcej.

3. Różnicowanie dźwięków z najbliższego otoczenia

•nazywanie ich i naśladowanie

•rozpoznawanie osób po głosie (można wcześniej nagrać głos osób z otoczenia dziecka – mamy, taty, babci, zadaniem dziecka jest rozpoznać, do kogo należy prezentowany głos);

•łączenie dźwięku z obrazkiem,

4. Podział zdań na wyrazy i wyrazów na sylaby .

5.Łączenie sylab w wyrazy - Jaki to będzie wyraz, kiedy powiem ko-tek?

  • kiedy powiem ka-lo-ry-fer?Najpierw wyrazy składające się z 3 sylab, potem coraz trudniejsze.

6. Wyodrębnianie pierwszej głoski w wyrazie.

7. Różnicowanie wyrazów podobnie brzmiących np. półka-bułka, kosa-koza, zabawy rymami.

8. Zabawa w dobieranie wyrazów na określoną głoskę, tworzenie ciągów wyrazowych - („Teraz będziemy mówić wyrazy na głoskę o itp.)

9. Łączenie głosek w wyrazy.Jaki to wyraz kiedy mówię m-a-m-a?

10. Wspólne układanie i nauka rymowanek - uzupełnianie słów w znanych rymowankach, np. lata osa koło …., śnieżek prószy marzną ...

11. Wspólna nauka piosenek, wierszyków, tekstów

można przygotować krótki teatrzyk, występ dla pozostałych członków rodziny. Występ przed babcią i dziadkiem i wypowiedzenie z pamięci wierszyka.

12. Zabawa z pojemnikami np. po jogurcie. Wypełniamy jednakowe butelki różnymi drobnymi ziarnami (groch, fasola, piasek, mak itp.) Dziecko potrząsa butelką i rozpoznaje dźwięk. To przykład zabawy dla młodszych.

13. Instrument ze szklanek napełnionych wodą do różnej wysokości.

Próbujemy grać na nich melodię. Dzieci uwielbiają tę zabawę. Polecam dla całej rodziny.

 

Jak zwykle życzę miłej zabawy. Logopeda A. Domagalska-Stanik

 

 

 

 

 

Wdech i wydech czyli kilka słów o prawidłowym oddychaniu.

 

 

 

Każdy był na pewno świadkiem występu dzieci w przedszkolu. Czasem da się zauważyć, że pierwszą zwrotkę dziecko recytuje na wdechu dalszą część zaś na wydechu. Po wystąpieniu jest zdyszane jakby gdzieś daleko biegło.

U dzieci nierzadko spotyka się jednak nieprawidłowy sposób oddychania, który prowadzi do wielu poważnych konsekwencji – nie tylko dla mowy, ale i zdrowia. Jeśli, bowiem, dziecko ma patologiczny nawyk oddychania przez usta, nieogrzane i nieoczyszczone powietrze przedostaje się bezpośrednio do płuc. Dziecko jest wówczas narażone na częste przeziębienia, ponieważ wyschnięta śluzówka nie stanowi odpowiedniej bariery dla wirusów i bakterii. Często dochodzi też do stanów zapalnych migdałków podniebnych. Znaczne ich powiększenie zmienia zabarwienie głosu i może być przyczyną niedosłuchu. Przerost trzeciego migdałka powoduje, że dziecko źle sypia, chrapie, przez co gorzej funkcjonuje.

Konsekwencji nieprawidłowego oddychania przez usta jest wiele. Oto niektóre z nich:

 

1.Słaby mięsień okrężny ust: jest on pierwszym widocznym objawem nieprawidłowego oddychania. Takie dzieci stale widywane są przez otoczenie z otwartymi ustami. Wiotkość ta sprawia problemy przy jedzeniu, piciu, ale także przy nauce mówienia.

2.Nieprawidłowa pozycja spoczynkowa języka: tor powietrza podczas oddychania ustami uniemożliwia pionizację języka, co z kolei prowadzi do powstawania wad wymowy, a także do utrwalenia się nieprawidłowego sposobu połykania.

 

3.Wady zgryzu: uchylone usta powodują opadanie języka, co z kolei daje takie objawy, jak zwężenie dolnego łuku zębowego, tyłozgryz, zmiany w stawie żuchwowo – skroniowym.

4.Obniżona sprawność narządów artykulacyjnych

 

5.Wady wymowy: nieprawidłowa pozycja spoczynkowa języka a także brak pionizacji prowadzić mogą do międzyzębowej realizacji głosek /t,d,n/, a także głosek szeregu syczącego/ s,z,c,dz/. Brak pionizacji języka powoduje nieprawidłową realizację głosek / sz,ż,cz,dż/, /r/ oraz /l/.

 

 

Oddychanie jest naturalną, niezbędną do życia czynnością fizjologiczną. W czasie mówienia powietrze wdychane jest głównie ustami a wydychane ustami lub nosem, w zależności od wypowiadanych dźwięków. Prawidłowy oddech podczas wypowiedzi to rytmiczny, szybki wdech, wykonany bez podnoszenia ramion, oraz powolny, długi wydech, podczas którego odbywa się wypowiedź.

Prawidłowe oddychanie podczas spoczynku powinno odbywać się przez nos przy zamkniętych ustach, gdyż tylko taki tor oddechowy zapewnia właściwy rozwój aparatu artykulacyjnego. Ponadto,przepływające powietrze ulega wówczas ogrzaniu, częściowemu oczyszczeniu oraz nawilżeniu, przez co rzadziej pojawiają się infekcje górnych dróg oddechowych.

 

 

Kilka ćwiczeń pozwoli nam rodzicom spowodować, że nie będzie t problemu z oddychaniem.

 

Dmuchanie na wiatraczki, które dziecko samodzielnie bądź z naszą pomocą wykonało np. z kolorowej gazety. W tym ćwiczeniu pamiętajmy o kontroli fazy wdechowej: wdech powinien być wzięty miarowo i spokojnie. Początkowo będzie to wdech raczej płytki.

 

Dmuchanie na zabawki pływające po wodzie w czasie kąpieli (wykonane samodzielnie, np. z nakrętek).

Puszczanie baniek mydlanych. Dmuchamy na zmianę: długo – krótko – jak najdłużej, słabo – mocno – jak najmocniej.

 

Dmuchanie na płomień świecy, na wiatraczki, •Dmuchanie w gwizdki różnego typu,

 

Rozdmuchiwanie płynów – toczenie kropelki wody po stole lub dmuchanie przez słomkę na plamy wodnistej farby – tzw. dmuchane obrazki (uczniowie naszej placówki tworzyli takie prace w ramach konkursu logopedycznego).

 

Dmuchanie przez słomkę do szklanki z wodą (zabawa w „gotowanie wody”).

Dmuchanie na mlecze, na domki z kart, na własną grzywkę.

 

 

Nadmuchiwanie balonów, dmuchanych zabawek.

 

Zabawy typu wbijanie goli, przeprowadzanie przez tor lub labirynt z klocków różnych przedmiotów – piłek, styropianu, chrupek, parkowanie samochodzików za pomocą oddechu.

 

Zabawy ze słomką – wciąganie i nakładanie wyciętych elementów na schemat – kropki na biedronkę lub muchomora, rybki do morza, płatki

 

na kwiatek, kropelki deszczu pod chmurkę, jabłka na drzewo, zakupy do koszyka, meble do pokoju itp.

 

  • Naśladowanie śmiechu różnych ludzi (ha,ha,ha, hi,hi,hi, ho,ho,ho, he,he,he) i różnych rodzajów śmiechu (cichy, głośny, piskliwy, hałaśliwy, tłumiony)

 

•Szybkie,    energiczne wdechy nosem przy zamkniętych ustach (np.

 

naśladowanie węszenia psa).

 

•Energiczne      wypowiadanie   szeptem   niektórych   spółgłosek   –   np.

 

tktktk…,ckckck…,pkpkpk….

 

Wykonując ćwiczenia oddechowe musimy pamiętać, że dziecko nie może mieć zatkanego nosa. W czasie kataru nie wykonujemy ćwiczeń. Zabawy i ćwiczenia oddechowe są jednymi z ulubionych ćwiczeń dzieci podczas zajęć logopedycznych. Właściwie na każdych zajęciach z dziećmi stosuję te zabawy. Są miłym przerywnikiem bardzo lubianym przez dzieci.

 

Życzę miłej zabawy – logopeda.

 

 

 

Jak motywować dzieci do pracy nad mową i wymową?

 

 

 

 

Terapia logopedyczna to proces długotrwały i żmudny, wymagający współpracy i zaangażowania ze strony nie tylko terapeuty, ale również dziecka i jego najbliższego otoczenia. W większości sytuacji ćwiczenia w gabinecie z logopedą to za mało, aby przezwyciężyć trudności i opanować umiejętności niezbędne do prawidłowej wymowy. Potrzebne jest zaangażowanie rodzica i dziecka i kontynuowanie pracy w domu. Ideałem jest gdy rodzic uczestniczy w zajęciach z logopedą i jest poinstruowany jak przeprowadzać ćwiczenia w domu. W warunkach przedszkolnych jest to niemożliwe, niemniej jednak koniecznie rodzic musi ćwiczyć w domu.

 

O czym należy pamiętać wykonując ćwiczenia logopedyczne w domu?

 

  • Ustalcie wspólnie z dzieckiem porę dnia, kiedy możecie ćwiczyć. Dobrze, żeby była to stała pora. Dzieci lubią mieć usystematyzowany plan dnia.

 

  • Lepiej ćwiczyć krócej, po kilka razy dziennie niż raz a długo. Wówczas ćwiczenia nie będą takie nużące.

 

  • Zadbaj o to, aby jak najwięcej uczyć poprzez zabawę.

 

  • Ćwiczenia nie mogą być dla dziecka karą, tylko przyjemnością. Można zaopatrzyć się w kilka atrakcyjnych pomocy dydaktycznych lub przygotować je razem z dzieckiem. Własnoręczne przygotowanie pomocy do ćwiczeń dodatkowo wzmocni poczucie więzi między nami i dzieckiem, a także sprawi, że dziecko chętniej weźmie udział w „wykorzystaniu” nowej zabawki dydaktycznej.

 

  • Lepiej mówić „zabawa”, albo po prostu nazwać czynność, która będzie wykonywana, np. „gimnastyka buzi i języka”.

 

  • Przeplataj zabawę z nauką, rób to mimochodem np. gdy dziecko koloruje, układa coś.

 

  • Rozwijaj mowę dziecka angażując wiele zmysłów, zwłaszcza zmysł wzroku i słuchu.

 

  • Wykorzystuj każdą naturalną sytuację. Słowa można utrwalać podczas codziennych czynności lub wykonywania obowiązków.

 

  • Ćwicz razem z dzieckiem. Czasem dorośli wstydzą się robienia dziwnych min przed lustrem. Jeśli należysz do tych „wstydliwych” – pozbądź się fałszywego wstydu i doceń, co nasza buzia i język potrafią zrobić.

 

  • Staraj się przystępować do ćwiczeń zrelaksowanym(dotyczy to zarówno dorosłych, jak i dziecka). Nie odkładaj ćwiczeń na sam koniec dnia, kiedy wszyscy są zmęczeni.

 

  • Dbaj o własną wymowę. Bywa, że dorośli mówią niedbale, zbyt szybko, mało wyraźnie. Pamiętaj, że przykład idzie z góry!

 

  • Uświadamiaj dziecko, jakie efekty przyniosą wykonywane ćwiczenia. Podawaj przykłady, starszym dzieciom uświadom, że wykonywanie pewnych zawodów bez wzorowej wymowy jest niemożliwe.

 

  • Bądź cierpliwy i konsekwentny. Nie wolno wyśmiewać dziecka, jego wady ani braku postępów. Czasem mijają długie tygodnie zanim pojawią się pierwsze efekty terapii.

 

  • Regularnie kontaktuj się z logopedą prowadzącym terapię, aby konsultować postępy i sposób wykonywania ćwiczeń.

 

  • Chwal dziecko nawet za najmniejsze postępy – nic tak nie zmotywuje do dalszej pracy jak pochwały ze strony bliskich i ważnych dla niego osób. ,

 

  • Możemy stosować również małe nagrody w postaci stempelków, naklejek lub drobiazgów, które dziecko lubi.

 

  • Nigdy nie nagradzajmy dzieci słodyczami, to budowanie złych nawyków

 

 

 

 

 

 

 

Motywacja do pracy to temat ciężki. My dorośli mamy często z nią problem a co dopiero nasze pociechy. Motywację buduje się codziennie, małymi kroczkami. Jeśli mamy dziecko chętne do pracy to wspaniale, jeśli nie to musimy popracować nad motywacją.

 

Bardzo ważnym aspektem motywacji jest nasza współpraca z logopedą, nasze zaangażowanie w terapię. Połową sukcesu jest to czy dziecko lubi zajęcia logopedyczne. Jeśli tak będzie chętniej ćwiczyło w domu.

 

Życzę miłego i owocnego czasu spędzonego z dziećmi.

 

Logopeda A. Domagalska-Stanik

 

 

 

Kilka ćwiczeń na dykcję.

 

 

 

Każdy z nas w pewnych sytuacjach ma preblemy z wyraźnym mówieniem. Czasem jest to sytuacja stresowa a czasem zmęczenie. Są jednak osoby, które pomimo braku wymowy nie mówią starannie, trudno je zrozumieć. Z pomocą przychodzą wówczas ćwicznenia dykcyjne. Warto czasem poćwiczyć aparat mowy i z dziećmi.

Dzieci bardzo lubią łamańce językowe i na pewno nie trudno je zaangażować w takie ćwiczenia logopedyczne. Poniżej kilka zdań na połamanie języka.

 

 

Dla młodszych

 

 

 

Kto tam tak tka? To matka tak tam tka.

 

Czarna krowa w kropki bordo gryzła trawę kręcąc mordą.

 

Baba bada baobaby. Baba dba o oba baobaby.

 

Dzięcioł pień ciął.

 

Idzie wąż wąską dróżką, nie porusza żadną nóżką.

 

Król królowej tarantulę włożył czule pod koszulę.

 

Trzdzieści trzy przyczyny.

 

 

 

Dla starszych.

 

 

 

Trzech Czechów szło ze Szczebrzeszyna do Szczecina.

 

Ulu ululaj Eulalię.

 

Wicher szumi, liść szeleszcze, pluszcz wietrzyku jeszcze, jeszcze.

 

Krab na grab się drapie, kruchą gruchę ma w łapie.

 

 

 

A teraz coś dla mistrzów.

 

 

 

Chrząszcz brzmi w trzcinie w Szczebrzeszynie,

 

strząsa skrzydła w dżdżu, a trzmiel w puszczy, tuż przy Pszczynie, straszny wszczyna szum.

 

 

Rozrewolwerowany rewolwerowiec przestrzelił wypolerowany kaloryfer.

 

 

 

Z czeskich strzech szło Czechów trzech.

 

Gdy nadszedł zmierzch, pierwszego w lesie zjadł zwierz.

 

Wcześniej we wrześniu częściej trzęście czereśnie.

 

 

 

I jeszcze wierszyk, tak dla przykładu.

 

“Żuczek”

 

Chociaż żuczek rzecz malutka

 

mnie urzeka życie żuczka.

 

Czy w Przysuszy,

 

czy też w Pszczynie

 

życie żuczka rześko płynie.

 

Byczo mu jest

 

i przytulnie

 

w przedwiosenny czas szczególnie.

 

Szepcze w żytku

 

i pszeniczce

 

śliczne rzeczy swej księżniczce.

 

Staszcza jej na

 

przykład z dali

 

maku wór na sznur korali.

 

Albo rzuca gestem szczodrym

 

pod jej nóżki chabrem modrym.

 

-Żuczku, żuczku, czy chcesz za to

 

być ewentualnie tatą.

 

Z tego wielka jest nauczka

 

choć sam żuczek rzecz malutka...

 

Jak zwykle życzę miłej zabawy z dziećmi i wiele radości z łamania języków.

Część tekstów zaczerpnięta została z książki „Wierszyki na gibkie języki” wyd. Greg. Wiele jest na stronach internetowych. Zachęcam do ćwiczeń logopedycznych.

 

 

 

Jak kląskamy i dlaczego to takie ważne?

 

 

 

Dziś trochę o kląskaniu. To ulubione ćwiczenie logopedów i pacjentów. Któż z nas nie naśladował konika. Oprócz tego, że jest ulubionym naszym ćwiczeniem, jest też bardzo ważne i przydatne. Wydaje się proste, jest takie pod warunkiem, że wykonujemy je prawidłowo.

 

 

 

Jak przebiega kląskanie?

 

W trakcie prawidłowo wykonywanego kląskania pracują przede wszystkim mięśnie żuchwowo-gnykowe. To one powinny sprawiać, że dolna część jamy ustnej podnosi się do podniebienia twardego. Język z kolei robi się płaski i przykleja do podniebienia z trzech stron. W tym momencie następuje tzw. zwarcie przodu języka tuż za górnymi zębami. Boki języka przylegają do dziąseł i wewnętrznej strony zębów. Dochodzi także do zwarcia tylnej części języka.

 

 

Czasem bywa, że dziecko kląska nieprawidłowo lub wcale tego nie robi.

 

 

Ma to związek z niedostatecznym rozwinięciem mięśni narządu artykulacyjnego lub skróceniem wędzidełka. Dziecko wtedy charakterystycznie podwija czubek języka w tył. Takie kląskanie niewiele daje. Nie o takie nam chodzi. Bywa także, że dziecko nie pionizuje języka, kląskanie będzie zatem niewykonalne. Wtedy zaczynamy naukę od mlaskania i ssania.

 

 

Co nam daje prawidłowe kląskanie?

 

 

 

  • Prawidłową pozycję spoczynkową języka.

 

  • Wzmacnia napięcie mięśniowe w obrębie kompleksu ustno – twarzowego.

 

  • Wzmacnia mięśnie, które biorą udział w pionizacji języka,

 

  • Dzięki temu dbamy o prawidłową artykulację, pozycja wertykalno-horyzontalna jest niezbędna do artykulacji większości głosek polskich.

 

  • Prawidłowe oddychanie.

 

  • Prawidłową pozycję języka podczas połykania.

 

  • Można je wykonywać przy okazji wielu zabaw z dzieckiem a ono nie wie, że ćwiczy.

 

 

 

 

Jak uczyc kląskania?

 

 

 

Najłatwiej jest zacząć od mlaskania. Wszystkie ćwiczenia najlepiej jest wykonywać przed lustrem. Trzeba najpierw pokazać dziecku płaski język położony na dnie jamy ustnej. Następnie powoli pokazać jak wykonuje się mlaskanie. Po kilku próbach trzeba poprosić dziecko, aby spróbowało powtórzyć ćwiczenie samodzielnie unosząc język. Kiedy zacznie się to udawać warto zacząć prezentować mu kląskanie zachęcając do naśladowania.

 

Zatem zapraszam do wspólnego kląskania, naśladowania konika podczas ćwiczeń i zabaw. Sprawny język i narządy mowy to łatwość mówienia a o to zabiegamy.

 

 

 

TEGO NIE RÓBMY

 

 

 

  1. Unikajmy podawania dziecku smoczka, zwłaszcza po ukończeniu 2 roku życia, zwracajmy uwagę, aby dziecko nie ssało palca. Następstwem tych niepożądanych zachowań mogą być wady zgryzu, które prowadzą do wad wymowy, np. wymowa międzyzębowa.

 

  1. W trakcie rozmowy z dzieckiem unikajmy zdrobnień i spieszczeń, dostarczając dziecku prawidłowy wzorzec językowy danego słowa.

 

  1. Nie zaniedbujmy chorób uszu, gdyż nie leczone mogą prowadzić do niedosłuchu, a w następstwie do wad wymowy.

 

  1. Nie gaśmy naturalnej skłonności dziecka do mówienia, lecz słuchajmy uważnie jego wypowiedzi.

 

  1. Nie poprawiajmy wymowy dziecka żądając, by kilkakrotnie powtarzało dane słowo. Niech z naszego języka znikną słowa: "Powtórz ładniej", "Powiedz lepiej". Wychowanie językowe, to nie tresura.

 

  1. Nie zawstydzajmy dziecka.

 

  1. Nie zmuszajmy dziecka leworęcznego do posługiwania się ręką prawą w okresie kształtowania się mowy. Naruszanie w tym okresie naturalnego rozwoju sprawności ruchowej zaburza funkcjonowanie mechanizmu mowy.

 

  1. Nie wymagajmy od dziecka zbyt wczesnego wymawiania poszczególnych głosek. Dziecko nie przygotowane pod względem sprawności narządów artykulacyjnych, niedostatecznie różnicujące słuchowo dźwięki mowy, a zmuszane do wymawiania zbyt trudnych dla niego głosek, często zaczyna je zniekształcać.

 

  1. Nie dawajmy dziecku urządzeń elektronicznych do 3 roku życia, a później bardzo je ograniczajmy.

 

 

 

 

Drodzy Rodzice!

 

 

 

  • Jeżeli Wasze dziecko ma kłopoty logopedyczne, pamiętajcie, że nie wystarczą same ćwiczenia w gabinecie logopedycznym. Bez Waszego zaangażowania każda terapia skazana będzie na porażkę.

 

  • Wystarczy chęć i 10minut dziennie.

 

  • Czas ustawiania aparatu artykulacyjnego odbywa się do 13 roku życia i w tym okresie korygowanie wad wymowy jest najszybsze. Później w terapię logopedyczną trzeba włożyć dużo wysiłku.

 

  • Pierwsze lata życia są najistotniejsze dla późniejszych okresów. Im wcześniej zaburzenia mowy zostaną wykryte i ustalony tok postępowania, tym terapia będzie skuteczniejsza.

 

  • Mowa w dużej mierze wpływa na całokształt rozwoju dziecka, a szczególnie na jego późniejsze powodzenia w szkole i w życiu dorosłym.

 

  • Bądźcie cierpliwi i opanowani. Terapia logopedyczna musi potrwać. Na efekty trzeba będzie poczekać, ale na pewno przyjdą. Dostrzegajcie nawet najmniejszy sukces dziecka i cieszcie się razem z nim.

 

  • Pozytywne motywowanie wzmacnia terapię, ale daje też dziecku poczucie pewności i wiary we własne możliwości.

 

  • Bądźcie czujni na wymowę dziecka wszędzie, nie tylko podczas terapii.

 

  • Nie korygujcie wymowy dziecka przy kimś.

 

  • Ćwiczyć można wszędzie i przy każdej okazji, np.: w domu, samochodzie, na spacerze.

 

  • Nie zmuszajcie dzieci do ćwiczeń podczas choroby czy złego samopoczucia.

 

 

 

Jak postępować, żeby wspomagać rozwój mowy dziecka.

 

Kilka rad i wskazówek.

 

 

 

Wiemy, że rodzice i opiekunowie maja największy wpływ na rozwój dziecka we wszystkich aspektach. Mowa oczywiście rozwija się również pod wpływem otoczenia. Dziś dekalog rodzica, mam nadzieję, że skorzystacie Państwo z kilku rad.

 

 

TAK POSTĘPUJMY

 

 

 

1.Mówmy do dziecka, już od pierwszych dni jego życia, dużo i spokojnie.

 

2.Nie podnośmy głosu, zwracając się do niego.

 

3.Nasze wypowiedzi powinny być poprawne językowo, budujmy krótkie zdania, używajmy prostych zwrotów, dostosowanych do możliwości dziecka, modulujmy własny głos.

 

4.Kiedy dziecko wypowie jakieś słowo, zdanie, starajmy się rozszerzyć jego wypowiedź.

 

5.Pokazujmy   zainteresowanie    tym    co    dziecko   do   nas      mówi.

 

Zadawajmy pytania, powtarzajmy jego wypowiedź.

 

6.Mówmy dziecku, co przy nim robimy, co dzieje się wokół niego.

 

  1. Niech mowa towarzyszy spacerom, zakupom, pracom domowym. 8.Mówmy do dziecka, zwracając uwagę, aby widziało naszą twarz - będzie miało okazję do obserwacji pracy artykulatorów.

 

9.Karmienie piersią zapewni dziecku prawidłowy rozwój układu artykulacyjnego.

 

10.Od najmłodszych lat uczymy dbałości o higienę jamy ustnej.

 

11. Pamiętajmy, aby dziecko nauczyło się gryźć i żuć.

 

12.Zwracajmy uwagę, aby dziecko oddychało nosem; w przypadku, gdy dziecko oddycha ustami, prosimy pediatrę lub laryngologa o ustalenie przyczyny.

 

13.Odpowiadajmy na pytania dziecka cierpliwie i wyczerpująco.

 

14.Opowiadajmy i czytajmy dziecku bajki, wierszyki, wyliczanki.

 

15. Uczmy krótkich wierszy na pamięć.

 

16.Oglądajmy z dzieckiem obrazki, nazywajmy przedmioty i opisujmy sytuacje prostymi zdaniami.

 

17.Śpiewajmy z dzieckiem. Jest to ćwiczenie językowe, rytmiczne, a zarazem terapeutyczne.

 

18.Rysujmy z dzieckiem, mówmy co kreślimy - "...teraz rysujemy pieska. To jest głowa, tu są oczy, nos...". Zachęcajmy dziecko do wypowiedzi nt. rysunku.

 

19.Wspólnie oglądajmy telewizję, wybierajmy programy właściwe dla wieku dziecka. Komentujmy wydarzenia pojawiające się na ekranie, rozmawiajmy na ich temat.

 

20.Kontrolujmy, aby dziecko nie spędzało zbyt wiele czasu przed ekranem.

 

21.Wyeliminujmy z życia przedszkolaka smartfon i komputer.

 

22.Starajmy się, aby zabawy językowe i dźwiękonaśladowcze znalazły się w repertuarze czynności wykonywanych wspólnie z dzieckiem. Wybierajmy do zabaw właściwą porę.

 

23.Zachęcajmy swoje dziecko do mówienia (nie zmuszajmy!); chwalmy je za każdy przejaw aktywności werbalnej; dostrzegajmy każde, nawet najmniejsze, osiągnięcie, nagradzając je pochwałą.

 

24.Dołóżmy wszelkich starań, aby rozmowa z nami była dla dziecka przyjemnością.

 

25.Jeżeli dziecko osiągnęło już wiek, w którym powinno daną głoskę wymawiać, a nie robi tego, skonsultujmy się z logopedą.

 

26.Jeżeli dziecko ma nieprawidłową budowę narządów mowy (rozszczepy warg, podniebienia, wady zgryzu lub uzębienia), koniecznie zapewnijmy mu opiekę lekarza specjalisty, ponieważ wady te są przyczyną zaburzeń mowy.

 

 

 

Rotacyzm cz. 2 dla zainteresowanych rodziców.

 

 

W poprzedniej części starałam się wyjaśnić czym jest rotacyzm. Dziś postaram się krótko opisać jedną z przyczyn rotacyzmu i podam jeszcze kilka ćwiczeń jakie możemy wykonywać z dziećmi, w celu usprawnienia języka.

 

 

Jak rozpoznać, że dziecko ma skrócone wędzidełko podjęzykowe?

 

 

Jak wspomniałam we wcześniejszym artykule, jedną z częstszych przyczyn nieprawidłowej wymowy r jest skrócone wędzidełko. Pierwszej, wstępnej oceny wędzidełka u dzieci w wieku przedszkolnym i starszym mogą dokonać nawet sami rodzice, prosząc by wykonało ono kilka prób, np. spróbowało dotknąć językiem do brody i do nosa, jeśli rodzic zauważy, że dziecko ma z tym duży problem, a końcówka języka przybiera charakterystyczny kształt serca zamiast owalu, możemy podejrzewać, że nasze dziecko ma skrócone wędzidełko.

Kiedy wędzidełko jest skrócone należ je podciąć. Oceny wędzidełka dokonuje logopeda lub lekarz a ostateczną decyzję o podcięciu podejmuje lekarz. W tym miejscu muszę zaznaczyć, że kiedy wędzidełko jest skrócone zabieg powinien być wykonany. Wędzidełko nie rozciągnie się i nie ma innej możliwości jego wydłużenia.

 

 

 

Czy skrócone wędzidełko niesie za sobą jakieś konsekwencje?

 

 

Kiedy wędzidełko nie zostanie w porę podcięte,u dziecka kształtuje się

 

nieprawidłowy wzorzec ssania, połykania i żucia co w konsekwencji prowadzi do wad zgryzu i nieprawidłowej artykulacji.W języku polskim prawidłowa wymowa wielu głosek, takich jak: t, d, n, l, r, sz, ż, cz, dż, wymaga uniesienia czubka języka do górnego wałka dziąsłowego, co przy skróconym wędzidełku jest niemożliwe lub bardzo trudne do wykonania. Innymi ważnymi konsekwencjami są: - nadmierne ślinienie,

 

-rozwój chorób przyzębia,

 

-wady zgryzu,

 

-wad wymowy takie jak: seplenienie międzyzębowe, rotacyzm.

 

 

Dlatego właśnie poleca się podciąć wędzidełko najszybciej jak to możliwe.

 

 

Kilka ćwiczeń przybliżających nas do prawidłowej wymowy r.

 

 

Jeśli przyczyną rotacyzmu nie jest zbyt krótkie wędzidełko, możemy próbować wprowadzić ćwiczenia. Ważna przy ich wykonaniu jest systematyczność.

 

Rozruszaj język! Śpiewaj: LALALALA, LOLOLO, LULULU, LELELE, LILILI.

 

1.Wymawiaj szybko: TTTTTT, DDDDDD utrzymując język w okolicach wałka dziąsłowego, a więc wyżej, niż przy wymowie standardowego T i D.

 

2.Powtarzaj głoski: T – D – T – D – T – D i zwiększaj prędkość.

 

Pamiętaj, żeby język znajdował się w okolicach wałka dziąsłowego.

 

3.TD opanowane? Dołącz głoskę N! T – D – N – T – D – N – T – D – N! Język znowu jest w okolicach wałka dziąsłowego.

4.Powtarzamy sylaby:TRA, TRO, TRU, TRE, TRY ATRA, OTRO, UTRU, ETRE, YTRY ATR, OTR, ETR, ITR, YTR

DRA, DRO, DRU, DRE, DRY

 

ADRA, ODRO, UDRU, EDRE, IDRY YDRY ADR, ODR, EDR, IDR, YDR

5.Naśladuj dźwięki dzwoniących dzwonków, telefonów, brzęczków:

 

drrrrr, trrrrr.

 

6.Parskaj jak konik: prrrr, brrrr.

 

7.Naśladuj odgłosy dzikich zwierząt: krrrr, grrrr!

 

 

I jeszcze wierszyk Juliana Tuwima na dokładkę.

 

 

Pstryk

 

Sterczy w ścianie taki pstryczek,

 

Mały pstryczek-elektryczek,

 

Jak tym pstryczkiem zrobić pstryk,

 

To się widno robi w mig.

 

Bardzo łatwo:

 

Pstryk - i światło!

 

Pstryknąć potem jeszcze raz,

 

Zaraz mrok otoczy nas.

 

A jak pstryknąć trzeci raz-

 

Znowu dawny świeci blask.

 

Taką siłę ma tajemną

 

Ten ukryty w ścianie smyk!

 

Ciemno - widno -

 

Widno - ciemno.

 

Któż to jest ten mały pstryk?

 

Może świetlik? Może ognik?

 

Jak tam dostał się i skąd?

 

To nie ognik. To przewodnik.

 

Taki drut, a w drucie PRĄD.

 

Robisz pstryk i włączasz PRĄD!

 

Elektryczny bystry PRRRRĄD!

 

I stąd światło?

 

Właśnie stąd!

 

 

 

W wierszu na staramy się wymawiać zamiasr r głoskę d z językiem na wałku dziąsłowym.

 

Jak zwykle życzę miłej zabawy. Logopeda.

 

 

 

Rotacyzm czyli o wymowie r.

 

Co to jest rotacyzm?

 

Rotacyzm zwany potocznie reraniem to dość często spotykana wada wymowy polegająca na wadliwej artykulacji r.

Głoska może być deformowana czyli zastępowana dźwiękiem nie istniejącym w systemie fonetycznym języka polskiego. Może być realizowana za pomoca drgań języczka podniebiennego, warg, policzków, podniebienia miękkiego lub wymawiana jak r francuskie a także na wiele innych sposobów.

Głoska r może być zastępowana innymi głoskami. Większość dzieci w początkowym etapie mowy zastępuje ją głoską l, j, ł, czasem d. Bywa też że jest po prostu opuszczana.

 

Jeśli nasz przedszkolak nie ukończył jeszcze 5 roku życia, nie musimy się bardzo martwić. Jeśli jednak zbliża się do 6 roku życia musimy pomóc mu i zastosować terapię.

 

Ważne jest jak dziecko realizuje głoskę. Jeśli zamienia ją na l, to możemy poczekać do 6 roku życia. Jeśli natomiast zniekształca ją np. wymawia gardłowo to warto terapię rozpocząć jak nawcześniej, żeby nie utrwalać nieprawidłowej wymowy.

 

Jakie są przyczyny rotacyzmu?

 

  1. Nieprawidłowa budowa lub sprawność narządów artykulacyjnych. Najczęściej jest to zbyt krótkie wędzidełko podjęzykowe, czasem ograniczona sprawność języka, anomalie w budowie podniebienia, wady zgryzu.
  2. Naśladowanie nieprawidłowych wzorców.
  3. Problemy z różnicowaniem słuchowym.

 

Jak pomóc dziecku?

 

 

Jeśli rodzic zauważa nieprawidłowość w wymowie a zależy mu na tym, żeby jego dziecko pięknie mówiło należy udać się do logopedy i skonsultować wadę. Logopeda zdiagnozuje dziecko i znajdzie przyczynę nieprawidłowej wymowy.

 

W warunkach domowych możemy przygotowywać narządy artykulacyjne do prawidłowej wymowy w okresie poprzedzającym pojawienie się głoski r w języku dziecka. Należy jednak pamiętać, że najpierw powinny się pojawić wszystkie inne głoski w prawidłowym brzmieniu. Jeśli zatem dziecko nie wymawia szeregu szumiącego (sz,cz,ż,dż) lub innych głosek nie rozpoczynamy terapii rotacyzmu.

 

Częstym błędem dorosłych podczas rozwoju mowy dziecka jest zmuszanie dziecka do wymowy głosek zaburzonych. Rodzic próbuje zachęcić dziecko powiedz r, powiedz rower itp. Dziecko, które posiada jakieś wady anatomiczne lub jego narządy mowy nie są jeszcze odpowiednio przygotowane do wymowy danej głoski, będzie ułatwiało sobie wymowę zmieniając głoskę i wadliwie ją realizując.

 

Co pomaga w porzygotowaniu do wymowy r?

 

Na początek proponuję upewnić się czy dziecko słyszy różnicę w prawidłowej i wadliwej wymowie. Kilka ćwiczeń, żeby to sprawdzić i ocenić oraz usprawnić język.

 

  1. Przygotowujemy obrazki z głoską l i r. Segregujemy je według zasady co słyszysz.
  2. Dorosły wymawia wyrazy prwidłowo lub nieprawidłowo np. klowa, supel. Kiedy dziecko słyszy nieprawidłowo wymówiony wyraz klaszcze w ręce, kiedy jest prawidłowy podnosi rękę.
  3. Można też w warunkach domowych pobawić się w kilka zabaw usprawniających język. Przyklejamy do podniebienia dziecka opłatek, dziecko go zlizuje.
  4. Naśladujemy konika, kląskamy językiem. Ważne żeby pracował czubek języka a nie środek.
  5. Kładziemy na czubku języka papierek, przyklejamy język z papierkiem do wałka dziąsłowego i próbujemy zdmuchnąć papierek. Pomóc nam może wymawianie t.

 

Miłej zabawy. Logopeda Aleksandra Domagalska-Stanik

 

 

 

 

Czy warto dać dziecku cyfrową rozrywkę?

 

Technologie cyfrowe towarzyszą nam na każdym kroku. Choć trudno zaprzeczyć ich pozytywnemu wpływowi na nasze życie, to jednak nadmierne korzystanie zatraca granicę pomiędzy faktyczną potrzebą a koniecznością. Dotyczy to również najmłodszych użytkowników nowych technologii. 

Dzieci, które zaczynają używać tabletów i smartfonów, zanim wypowiedzą swoje pierwsze zdanie, później niż inne zaczynają mówić.

Telefony i tablety zaczynają być bowiem nadmiernie wykorzystywane jako uspokajacz maluchów bądź rozrywka podczas jedzenia – tracą swoje docelowe przeznaczenie i stają się „zapychaczem”. W przypadku dziecka do drugiego roku życia niesie to ze sobą wiele negatywnych skutków.

 

Skutki korzystania z urządzeń mobilnych małych dzieci.

 

Do mniej więcej drugiego roku życia następuje szybki rozwój mózgu. Wczesny rozwój mózgu zdeterminowany jest istnieniem bądź brakiem bodźców środowiskowym. Urządzenia mobilne powodują, że dziecko nie jest stymulowane przez środowisko. Małe dzieci uczą się przez naśladownictwo. Mowa dziecka opiera się na wzorcach z otoczenia. Żeby mogła się rozwinąć potrzebna jest interakcja z drugim człowiekiem. Zbyt częste obcowanie z ekranem, niezależnie czy jest to telewizor, tablet czy smartfon przyczynia się do opóźnienia rozwoju mowy dziecka. Coraz więcej rodziców przychodzi do gabinetu logopedy zgłaszając swój niepokój z powodu opóźnienia mowy ich dzieci. Po wnikliwym wywiadzie i analizie zachowania dziecka często okazuje się, że dziecko większość czasu spędza przed ekranem. Poza tym widzi rodziców gdy spędzają długie godziny w internecie.

 

Urządzenia mobilne i telewizor nie wymagają od dziecka wiele, bajki tylko dają rozrywkę. Oczywiście dozowane odpowiednio nie szkodzą, nie mogą jednak zastąpić innych aktywności.

 

Szybko zmieniające się i agresywne bodźce wzrokowe, słuchowe, które pojawiają się w grach, reklamach, bajkach oraz grających multimedialnych zabawkach, atakują rozwijający się mózg dziecka. Bodźce te są przetwarzane w prawej półkuli mózgu, której wysoka aktywność prowadzi do hamowania rozwoju lewej półkuli, odpowiedzialnej m.in. za rozwój mowy oraz myślenia dziecka.

Język nie rozwija się lub czyni to z wielkim opóźnieniem.

 

Ponadto nadmierne korzystanie z urządzeń mobilnych wpływa również na układ mięśniowo-szkieletowy dzieci. Bywa, że do pediatry trafiają rodzice z maluchami, które nie mają odpowiednio do wieku rozwiniętych mięśni dłoni, ponieważ czynnościami, które dominowały w ich zabawach, było użytkowanie tabletu, smartfonu, a nie rysowanie i kolorowanie kredkami.

 

Dodatkowo dawanie sfrustrowanym dzieciom tabletu jako narzędzia służącego do walki z nudą, przywrócenia dobrego nastroju, może doprowadzić do utraty przez nie samokontroli, a także nieradzenia sobie z trudnymi emocjami w przyszłości.

 

Czy to znaczy, że nie wolno używać technologii cyfrowej dzieciom?

 

Rekomendacje Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej wprost mówią o tym, że dzieciom do drugiego roku życia nie zaleca się kontaktu z urządzeniami ekranowymi.

 

Z kolei udostępnianie tych urządzeń dzieciom w wieku 3–6 lat powinno być przemyślane przez rodziców i uwzględniać zasady korzystania, w tym:

 

•dostęp do bezpiecznych i sprawdzonych treści,

 

•ustalenie czasu, kiedy możliwe jest korzystanie z urządzeń (jednak jednorazowo nie dłużej niż 15–20 minut, dziennie – od 30 minut do 1 godziny dziennie, w zależności od wieku dziecka),

•brak dostępu do urządzeń mobilnych przed snem, •wspólne korzystanie ze smartfonu i tabletu.

 

Nowe technologie i urządzenia mobilne stanowią element naszego życia. W korzystaniu z nich, jak w każdej sferze funkcjonowania, potrzebna jest równowaga. W przypadku małych dzieci warto zacząć ją kształtować już od pierwszych chwil.

 

Namawiam szczerze Państwa do wspólnego spędzenia czasu z dziećmi bez smartfonu, komputera i tabletu. Bądźmy razem i dla siebie.

 

 

 

Centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego, co to takiego?

 

W praktyce szkolnej i przedszkolnej często spotykam się z dziećmi, które przejawiają pewne niepokojące symptomy zaburzenia słuchu. Nie jest to jednak niedosłuch, wszystko wskazuje, że dziecko ma dobry słuch a jednak coś jest nie tak.

Potocznie mówiąc – dziecko słyszy, ale nie słucha; nie jest w stanie w pełni wykorzystać swojego potencjału wynikającego z dobrze funkcjonującego narządu słuchu.

W centralnym zaburzeniu przetwarzania słuchowego obserwujemy pewne niepokojące sygnały mogą nimi być:

  • słaba uwaga słuchowa, niemożność utrzymania koncentracji na bodźcu słuchowym przez dłuższy czas;

  • trudności w nauce języków obcych, a także niewłaściwe używanie form gramatycznych i końcówek fleksyjnych;

  • łatwe rozpraszanie się przez bodźce słuchowe lub nadmierne skupianie się na nieistotnych bodźcach słuchowych (te trudności są szczególnie uciążliwe w szkole – dziecko często skupia się na hałasach w klasie, szepcie kolegi, odgłosach ulicy, zamiast na tym, co najważniejsze – słuchaniu nauczyciela);

  • trudności w rozumieniu dłuższych poleceń;

  • nadwrażliwość na niektóre dźwięki;

  • częste zmęczenie słuchowe; widzimy, że dziecko jest przebodźcowane, ma dość, potrzebuje wyciszenia;

  • niechęć do muzykowania, zaburzenia poczucia rytmu;

  • ma trudności z lokalizacją i identyfikacją dźwięków;

  • nie rozumie sensu wypowiedzi osoby, z którą rozmawiają;

  • boryka się z częstymi bólami głowy;

  • ma trudności z zapamiętywaniem i powtarzaniem zasłyszanych treści;

  • mówi niepoprawnie z powodu kłopotów z intonacją;

  • nieustannie myli jednakowo brzmiące słowa;

  • ma złożoną wadę wymowy;

  • cechują je trudności językowe (np. mieszają sekwencje sylab i mają problem z rozwijaniem słownictwa oraz rozumieniem języka).

 

Co robić jeśli podejrzewamy problem u swojego dziecka?

 

  • Ty, nauczyciel lub opiekun, możesz być pierwszą osobą, która zauważy objawy trudności w przetwarzaniu informacji słuchowej u twojego dziecka. Zatem dobrym pomysłem jest rozmowa z nauczycielem twojego dziecka o szkolnych lub przedszkolnych osiągnięciach.
  • Możemy też zdiagnozować CAPD u wielu specjalistów od spraw zdrowia.
  • Duża część tego, co mogą zrobić specjaliści, to wykluczenie innych problemów. Pediatra albo lekarz rodzinny może pomóc wyeliminować ewentualne choroby, które powodują podobne objawy.
  • Aby stwierdzić, czy twoje dziecko ma problem z funkcjonowaniem słuchu, niezbędna jest ocena audiologiczna. Audiolog przeprowadzi testy, które określą najmniejsze dźwięki i słowa, które pacjent może usłyszeć, a także wykona inne badania, aby zobaczyć, jak dobrze dziecko może rozpoznawać dźwięki w słowach i zdaniach.


 

U dzieci CAPD bardzo często jest przyczyną kłopotów w szkole. Nie potrafią one poprawnie pisać ani czytać. Nie umieją także skupić uwagi na lekcji, co przekłada się na słabe oceny. Warto zatem jak najwcześniej przyjrzeć się swojemu dziecku i w razie wątpliwości zasięgnąć porady specjalisty. Laryngologa, foniatry, logopedy, lekarza.


 

 

Kilka słów różnicowaniu słuchowym.

 

Dzieci uczestniczące w terapii logopedycznej, kiedy nauczą się poprawnie wymawiać głoskę często pojawia się problem. Nie potrafią jej prawidłowo użyć w wyrazie.

 

Słyszymy słowo szok zamiast sok, mys zamiast mysz, capka zamiast czapka itp. Wiemy, że dziecko potrafi wypowiedzieć głoskę prawidłowo ale nie potrafi prawidłowo jej użyć w wyrazie. Jednym słówem jest ona mylona z innymi. Co wtedy robić?

 

Z pomocą przychodzą nam ćwiczenia różnicowania słuchowego. Chcemy pomóc dziecku, przygotowujemy dwa pudełka i obrazki, w których są wyrazy z głoskami, które dziecko myli. Zadaniem dziecka jest posegregowanie obrazków do odpowiednich pudełek. Ważne jest, żeby dziecko samo nazywało obrazki, jeśli popełni błąd to dopiero wtedy poprawiamy je a taki obrazek odkładamy na stolik. Dobrze wypowiedziane wyrazy do pudełka, źle wypowiedziane do ponownego mówienia.

W odnośniku przykład kilku obrazków do wykonania zabawy z różnicowaniem s-sz.

 

http://images.dlaprzedszkoli.eu/przedszkolenr14promyczek/o-roznicowaniu-sluchowym.doc


 

Możemy także u dzieci, które opanowały już prawidłową wymowę głosek s,z,c,dz i sz,ż,cz,dż pokusić się o wypowiadanie poniższych sylab. Kiedy dziecko dobrze je wymówi, może pokolorować pole.

 

 

sasza

cacza

zaża

dzadża

soszo

coczo

zożo

dzodżo

suszu

cuczu

zużu

dzużu

sesze

cecze

zeże

dzedże

syszy

cyczy

zyży

dzydży

siszi

ciczi

ziżi

dzidżi

 

 

Miłej zabawy.

 

 

Seplenienie międzyzębowe.

 

Dziś kilka przydatnych informacji dla rodzica, który zauważył seplenienie międzyzębowe u swojego dziecka. Jeśli Twoje dziecko wkłada język między zęby wymawiając s, z, c,dz to ćwiczenia dla Twojego dziecka.

 

  1. Siądźcie przed lustrem razem, pokaż dziecku prawidłową wymowę. Język za zębami dolnymi, usta w szerokim uśmiechu, zęby zbliżone do siebie.

  2. Najpierw kilka ćwiczeń rozgrzewających język i wargi.

    a. Ułóż język za zębami, naciskaj na wewnętrzną powierzchnię zębów dolnych.

    b. Przesuwaj czubkiem języka po wewnętrznej powierzchni zębów dolnych, maluj zęby językiem.

    c. Rób szeroki uśmiech a potem dzióbek, puszczaj buziaki.

  3. Przyda się też kilka ćwiczeń oddechowych.

    a. Nałóż wargę górną na dolną i zdmuchuj skrawki papieru położone na wierzchu dłoni.

    b. Dmuchaj na wiatraczek, piórko.

  4. Razem uśmiechajcie się szeroko trzymając język za zębami i wymawiajcie ssssssssssssss.

  5. Teraz niech dziecko samo zasyczy, rodzic sprawdza czy język pozostał za zębami. Ważne jest lustro, dziecko musi nauczyć się samo kontrolować język.

  6. Kiedy opanujecie trudną naukę syczenia. Przejdźcie do sylab.

  7. Przed lustrem wymawiamy sylaby:

    sa-as, asa-oso

    ca-ac, aca-oco

    za-az, aza-ozo

    dza-adz adza-odzo

    sa, so, su, se, sy

    ca, co , cu, ce, cy

    za, zo, zu, ze zy

    dza, dzo, dzu dze, dzy

  8. Kiedy to wychodzi Wam już dobrze, możecie przejść do ćwiczeń z wyrazami.

    masa

    kosa

    kos

    sok

    kasa

    pies

    pasek

    sowa

    klasa

    lis

    basen

    sala

    osa

    nos

    sól

    klasa

     

    Za każdy dobrze wypowiedziany wyraz możemy dziecku narysowć np. słoneczko.

  9. Kiedy wychodzi nam dobrze s. Przechodzimy do wyrazów z z,c,dz.

taca

cegła

znak

dzwonek

ocet

zamek

zabawki

sadza

plac

zupa

dzbanek

gaza

owca

zły

pędzel

Jędza

 

  1. Wyrazy z głoskami s,z,c,dz powinny być codziennie wymawiane, tak długo aż dziecko poprwanie będzie je wszystkie wymawiało. Cały czas kontroluje przed lustrem. Kiedy ten etap mamy za sobą, ożemy przejśc do zdań.

  2. Można pobawic się rysując na przykład podane zdania.

    Na stole stoi słoik.

    Lis ucieka do lasu.

    Zosia ma zdrowe zęby.

    Na jezdni stoją wozy.

    Na podłodze leży pędzel.

    Dzwonek dzwoni na lekcję.

 

Przy wymowie międzyzębowej ważne jest, żeby dziecko było kontrolowane przez rodzica w codziennych sytuacjach. Życzę miłego ćwiczenia. Dbajmy o prawidłową wymowę naszych dzieci.

 

 

 

Stymulowanie mowy dziecka

 

Każdy z rodziców niejednokrotnie zastanawiał się nad tym czy jego dziecko dobrze się rozwija, czy dobrze mówi, czy poradzi sobie w grupie rówieśniczej. Wszyscy zdają sobie sprawę jak ważny jest prawidłowy rozwój mowy dziecka dla jego funkcjonowania społecznego.

 

Pragnę przedstawić kilka rodzajów ćwiczeń i zabaw z dzieckiem, które można wykonać w celu usprawnienia mowy dziecka.

 

Ćwiczenia oddechowe

 

Ćwiczenia oddechowe mają na celu przede wszystkim: kształcenie oddychania brzuszno-przeponowego, wydłużanie fazy wydechowej, kształcenie nawyku rozpoczynania mowy od wdechu, uczenie ekonomicznego wydatkowania powietrza.

Bez prawidłowego oddychania nie możemy prawidłowo mówić.

 

- dmuchanie na wiatraki,

- dmuchanie na dłonie,

- gra na trąbkach i gwizdkach,

- dmuchanie na papierowe liście, chmurki,

- dmuchanie na kulki waty, piórka,

- dmuchanie przez słomkę do wody,

- zabawa „mruczenie misia”,

- naśladowanie śmiechu dużego i małego misia,

- nadmuchiwanie balonika,

- puszczanie baniek mydlanych,

- zdmuchiwanie skrawków papieru, kłębuszków waty ze stołu, z dłoni,

- dmuchanie na płomień świecy tak, by równomiernie się odchylał, ale nie zgasł,

 

Ćwiczenia usprawniające pracę narządów artykulacyjnych i ćwiczenia fonacyjne

 

Wiele wad wymowy ma swoje podłoże w w mało sprawnym aparacie mowy, postarajmy się usprawnić mięśnie aparatu mowy.

 

Kotek mruczy – mmmmm, ziewa (naśladowanie ziewania),

wąż syczy – sssssss, kontrolujemy żeby język schował się za dolnymi zębami,

pszczoła bzyczy – bzz bzz,

straż pożarna jedzie – eee ooo eee ooo (z przesadną artykulacją samogłosek – wargi rozciągają się, a następnie ściągają),

samolot leci – uuuuu (dzióbek z warg) i ląduje iiiiiiiiii (szeroki uśmiech),

parskanie jak konik, następnie kląskanie językiem,

cmokanie,

  • przyklejanie szerokiego języka do podniebienia,

  • liczenie ząbków w buzi,

    - przenoszenie papierków za pomocą słomki zasysając powietrze,

     

 

Czytanie książek

 

Książek nigdy za wiele. Co daje dzieciom czytanie książek?

Przede wszystkim możemy pokazywać im inne kultury, obyczaje, emocje, których jeszcze nie doświadczyły, a także te, których doświadczyły, ale nie potrafią jeszcze sobie z nimi poradzić. Jak to ma się do rozwoju mowy? Dzieci często utożsamiają się z postaciami z książek, wchodzą w ich rolę. Czytanie nie tylko poszerza ich horyzonty myślowe, ale również wzbogaca słownictwo dziecka. Poza tym czytanie książek razem z dziećmi wzmacnia relację między dzieckiem a rodzicem. Podczas czytania warto pamiętać o modulacji głosu. Dzięki temu dziecko nie tylko nie znudzi się czytaniem, ale również łatwiej przyswoi czytany tekst. W czasie czytania zadawajmy dzieciom pytania, sprawdzajmy czy nas słuchają i rozumieją tekst.

 

Zabawy rozwijające małą motorykę

 

To w jaki sposób kształtują precyzyjne ruchy (motoryka mała) jest często powiązane z rozwojem mowy. A to wszystko z powodu specyficznej budowy naszego mózgu. Tak jak w przypadku motoryki dużej – w korze mózgowej ośrodki odpowiedzialne za ruchy ręki znajdują się w bliskiej lokalizacji z ośrodkami zawiadującymi ruchami artykulacyjnymi. Opóźnienie w zakresie rozwoju psychoruchowego wyraża się również w mowie (opóźnienia, nieprawidłowa artykulacja, osłabione napięcie mięśniowe). Ważne, aby stymulację rozwoju mowy oraz funkcji motorycznych rozpoczynać jak najwcześniej.

Jak się bawić?

 

  • Lepiąc z plasteliny,

  • kolorując (młodsze dzieci mogą malować palcami),

  • zgniatając małe kulki papieru,

  • wycinając kształty z papieru,

  • nawlekając koraliki na sznureczek itp.

 

Wierszyki i piosenki

 

Pracując nad rozwojem mowy warto uczyć się piosenek i wierszyków. Któż z nas ich nie kocha. My mamy pamiętamy wiele jeszcze z czasów naszego dzieciństwa. U maluchów najlepiej sprawdzają się te z pokazywaniem, naśladowaniem np.

-głowa, kolana, ramiona, pięty,

-Boogie-Woogie,

i wiele innych dostępnych w internecie.

 

Kiedy nasza pociecha już dobrze mówi proponuję włączyć wiersze trudniejsze artykulacyjnie takie jak:

 

Czarna krowa

Czarna krowa w kropki bordo
gryzła trawę kręcąc mordą.
Kręcąc mordą i rogami
gryzła trawę wraz z jaskrami.

„Czarna krowo, nie kręć rogiem,
bo ja pieróg jem z twarogiem:
gdy tak srogo rogiem kręcisz,
gryźć pieroga nie mam chęci.”

„Jedz bez trwogi swe pierogi,
nie są groźne krowie rogi.
Jestem bardzo dobra krowa

rodem z miasta Żyrardowa.

Raz do roku w Żyrardowie
pieróg z grochem dają krowie.
Więc mi odkrój róg pieroga,
a o krowich nie myśl rogach.

Ja Ci również radość sprawię:
Jaskry, które rosną w trawie,
zręcznie ci pozrywam mordą
czarną mordą w kropki bordo.”

 

inne łamańce językowe takie jak:

 

  • Suchą szosą szedł Sasza do suszarni suszyć śliwki.

  • W czasie suszy szosa sucha.

  • Czy tata czyta cytaty Tacyta?

  • Ząb – zupa zębowa, Dąb – zupa dębowa.

  • Poczmistrz z Tczewa, rotmistrz z Czchowa.

  • Król Karol kupił królowej Karolinie korale koloru koralowego.

  • W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie

    i Szczebrzeszyn z tego słynie.

 

 

Przyczyny wad wymowy cz. 1

 

Każdy rodzic dziecka z wadą wymowy zastanawia się skąd się to wzięło u mojego dziecka?

 

Najczęściej w swojej pracy spotykam się z dziećmi, które seplenią.

Co wpływać może na nieprawidłową wymowę głosek s,z,c lub sz,ż,cz? Jedną z przyczyn jest nieprawidłowe połykanie i pozycja języka w spoczynku.

 

Jak jest zatem prawidłowa pozycja języka w jamie ustnej?


Znasz powiedzenie „Trzymaj język za zębami”?

 

Na podniebieniu górnym, tuż za górnymi siekaczami, jest tzw. wałek dziąsłowy. To miejsce, do którego język powinien być delikatnie przyssany, kiedy nic nie mówisz. Właściwie nie cały język, a jego czubek. Kształt całego języka określa się wtedy jako „kobra”. To prawidłowa pozycja języka.

 

Dlaczego akurat tam?

 

Dlatego, że wtedy język zamyka jamę ustną, nie obciąża żuchwy (jak wtedy, kiedy leży na dnie jamy ustnej). Gdy trzymasz go na wałku dziąsłowym, automatycznie zamykasz usta i oddychasz nosem. Poza tym jesteś przygotowany/a do odruchowego połknięcia śliny w prawidłowy sposób.

 

Spróbuj położyć język luźno na dnie jamy ustnej, za dolnymi zębami. Czujesz, że automatycznie uchylasz usta? Rodzi się pokusa, by oddychać z otwartą buzią? Nie jest to estetyczne a przy tym niezdrowe.

 

Prawidłowa pozycja języka to „kobra”: czubek przyssany do wałka dziąsłowego za górnymi zębami. Czyli język spionizowany.

 

Dziecko około 3-4 roku powinno prezentować taki właśnie model uladu języka. Przetrwałe ułożenie języka i połykanie dziecięce, czyli nieprawidłowe dla przedszkolaka, powoduje szereg wad zgryzu i co za tym idzie wymowy.

 

Często rodzice leczą dziecko ortodontycznie a po sciągnięciu aparatu wada znów się pojawia. Dopóki nie rozwiążemy u pacjenta problemu połykania i prawidłowej pozycji spoczynkowej języka, leczenie to nie będzie miało sensu.

 

Drogi rodzicu jeśli twoje dziecko często ma otwartą buzię, wkłada język między zęby kiedy mówi to jedną z przyczyn może być nieprawidłowe połykanie. Skonsultuj się ze specjalista i razem zaradzicie temu problemowi.

 

Przy tej okazji chcę Wam przypomnieć jak ważne jest w rozwoju dziecka jest rzucie i gryzienie pokarmów o stałej, twardej konsystencji oraz gorąco państwa namawiam ze zrezygnowania z tzw. kubków niekapków oraz butelek z dzióbkiem. One też przyczyniają się do powstawania wad wymowy. Dziecko w wieku przedszkolnym powinno pić z otwartego kubka lub przez słomkę.

 

Logopeda A. Domagalska-Stanik

 

 

Przyczyny wad wymowy cz. 2

 

Dziś krótki przegląd kolejnych przyczyn wad wymowy, nie wyczerpują one tematu ale mogą być wskazówką dla rodzica.

 

1.Nieprawidłowe wzorce artykulacyjne w otoczeniu –

 

Ważnym jest, żeby osoby w otoczeniu dziecka nie zdrabniały i zmiękczały mowy. Jest to bardzo częste. Dziecko nabywa mowę poprzez naśladowanie dorosłych. Dlatego nie pozwalajcie na spieszczanie wszystkiego. Wasz przedszkolak musi mówić poprawnie.

Czasami bywa tak, że rodzic ma wadę wymowy wtedy dziecko naturalnie może przejąć nieprawidłową wymowę.

 

2.Problemy z funkcjonowaniem słuchu (zarówno fizjologicznym jak i fonemowym) – czy wiesz o tym, że wiele wad wymowy i problemów artykulacyjnych ma swoje źródło w nieprawidłowo funkcjonującym słuchu? Jeśli zauważysz, że Twoje dziecko ma problemy ze słuchem (nawet najmniejsze), musisz głośniej do niego mówić, nie słyszy w szumie, daje głośniej telewizor, skonsultuj się z laryngologiem, a następnie z logopedą. Jeśli Twoje dziecko nie mówi lub mówi bardzo niewyraźnie – zbadaj mu słuch.

 

Przedszkolaki często chorują na katar i górne drogi oddechowe. Po przewlekłym katarze, zapaleniu ucha i innych chorobach dzieci często mają niedosłuch. Najczęściej po wyleczeniu choroby niedosłuch mija. Jednak czasem pozostaje on na dłużej.

 

Słuch fonemowy zaś kształcony jest podczas zajęć przedszkolnych. Warto poćwiczyć z dzieckiem takie umiejętności jak różnicowanie wyrazów brzmiących podobnie np. półka – bułka, pióro – biuro itp. Można to zrobić z pomocą obrazków. Należy z dzieckiem bawić się w rymy, wysłuchiwać początkowe głoski wyrazów. To kształtuje słuch fonemowy. Niewykształcony prawidłowo słuch fonemowy może być przyczyną trudności szkolnych. Nauczyciele przedszkola na pewno rozwieją Wasze wątpliwości dotyczące słuchu fonemowego.

 

 

3.Zmiany w obrębie budowy narządów artykulacyjnych –

 

Czasem jest tak, że dziecko rodzi się ze zbyt krótkim wędzidełkiem podjęzykowym, rozszczepem podniebienia, wadami w budowie języka czy warg. Każda z takich zmian może skutkować wadą artykulacyjną. U wielu dzieci występują wady zgryzu. Jeśli niepokoi nas coś w budowie narządów artykulacyjnych skonsultujmy się z ortodontą lub logopedą oni są przygotowani do oceny tych narządów.

 

4.Mowa nie jest jednak jakimś odrębnym, oderwanym od wszystkich funkcji rozwojowych dziecka obszarem. Cały rozwój psychoruchowy jest ściśle z nią związany. Jeśli Twoje dziecko później zaczęło chodzić, jest wcześniakiem, podczas porodu wystąpiły jakiekolwiek komplikacje – wszystko to może mieć swoje odbicie w rozwoju mowy i być potencjalną przyczyną trudności artykulacyjnych.

 

Na koniec pragnę przypomnieć o tym, że żadna głoska polska nie jest realizowana z językiem poza jamą ustną. Zwróćcie uwagę czy Wasze dziecko nie realizuje głosek nieprawidłowo czyli wkłada język między zęby podczas mówienia. Jest to ostatnio częsty problem dzieci przedszkolnych.
 

 

 

Kiedy iść z dzieckiem do logopedy?

 

 

Drodzy rodzice czy zastanawialiście się czasem nad tym czy Wasze dziecko potrzebuje pomocy logopedy?

 

Jeśli tak, to dziś postaram się rozwiać choć część Państwa wątpliwości.

Logopeda to nie tylko specjalista, który nauczy wymawiać poszczególne głoski, to osoba, która doradzi Wam do jakiego specjalisty się udać. Pomoże w rozwoju języka Waszego dziecka i doradzi jak pracować z dzieckiem.

 

Rodzica szczególnie powinno zaniepokoić gdy dziecko:

 

- nie reaguje na swoje imię,
-nie wykazuje chęci do komunikowania się z otoczeniem,
-nie nawiązuje kontaktu wzrokowego,
-ma napady złości lub śmiechu często nieadekwatne do sytuacji, w której się znajduje,
-nie mówi lub opiekunowie dostrzegają regres mowy – pewne słowa pojawiły się a potem “zniknęły” z czynnego słownika dziecka.

  • Podczas mówienia wkłada język między zęby.

  • Wydaje Ci się, że cały czas mówi przez nos lub ma problemy ze słuchem.

  • Masz wątpliwości co do prawidłowej budowy jego narządów artykulacyjnych.

     

 

Wskazaniem do pójścia do logopedy jest również to, że dziecko:

 

  • w wieku 12 miesięcy nie mówi prostych słów tj. mama, tata, papa, hau, mu. Bliżej drugich urodzin dziecko powinno powtarzać bardzo dużo słów, uczyć się każdego dnia nowych. Powinno dostrzegać się znaczny przyrost liczby wyrazów.

     

  • w wieku 2 lat nie łączy dwóch wyrazów w jedno proste zdanie

     

  • w wieku 3 lat nie buduje zdań złożonych z 3, 4 elementów.

     

  • w wieku 3 lat i więcej mówi niewyraźnie, także że jest słabo rozumiany przez osoby z dalszego otoczenia.

    W naszym społeczeństwie istnieje stereotyp, że chłopcy mówią później, dziecko rozgada się, gdy pójdzie do przedszkola. Często od rodziców słyszę - „On jest taki nieśmiały”, „Ona jest taka leniwa”, „Syn mojej koleżanki mówi jeszcze gorzej” itp.

     

    Kochana mamo i tato nie słuchajcie porad życzliwych cioć, sąsiadek nie czekajcie aż problem minie. Udajcie się do specjalisty.

     


 

Często rodzice pytają mnie jakie głoski powinno dziecko już wymawiać. Poniżej krótki przegląd w którym momencie życia powinny pojawić się poszczególne głoski u przedszkolaka.


 

Dziecko 3-letnie wymawia wszystkie samogłoski oraz p, b, m i zmiękczone: pi, bi, mi f, w, fi, wi ś, ć, ź, ń, dź, ki, gi k, g, ch t, d, n l , l’

W mowie dziecka może się jeszcze pojawiać:

  • zmiękczanie głosek: s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż

  • r może być wymawiane jak – j lub – l

  • zamiast – f występuje -h i odwrotnie

  • grupy spółgłoskowe są upraszczane, w wyrazach może występować brak wyraźnych końcówek.


 

Czterolatek powinien prawidłowo wymawiać powyższe głoski jak również s,z,c,dz. Nie powinny być już one zmiękczane. Podczas wymowy s,z,c,dz język nie powinien być widoczny między zębami.


 

W wieku 5 lat w mowie dziecka pojawia się głoska sz, ż, cz, dż. Może ona w mowie szybkiej, spontanicznej być zamieniana na s,z,c,dz. Jednak dziecko poproszone o prawidłowe wymówienie wyrazu powinno to zrobić używając w/w głosek.

W piątym roku życia u większości dzieci pojawia się prawidłowa głoska r.

U części dzieci jest ona zniekształcana, co powinno zaniepokoić rodziców. Wcześnie podjęte kroki i konsultacja ze specjalistą dadzą odpowiedź na to czy musimy już rozpocząć terapię i jaka jest tego przyczyna.

Sześciolatek to dziecko, które powinno wymawiać prawidłowo wszystkie dźwięki mowy.


 

opracowała Aleksandra Domagalska-Stanik